สำนักกฎหมาย

มารุต บุนนาค

อินเตอร์เนชั่นแนล ลอว์ ออฟฟิศ

รถ...แลกแจกแถม

ลงพิมพ์ในแนวหน้า : 4 ธันวาคม 2563

ดร. รุจิระ บุนนาค

4 ธันวาคม 2563


Facebook Rujira Bunnag

Twitter @RujiraBunnag

การปล่อยมลพิษของรถยนต์เก่าที่มีการใช้งานมานาน เป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดปัญหามลพิษ รวมถึงฝุ่น PM 2.5 ทำให้ทั้งภาคเอกชนและรัฐบาลต่างตระหนักถึงการแก้ปัญหาการใช้รถเก่า

ภาคเอกชนได้ผลิตรถประเภทประหยัดพลังงานหรืออีโคคาร์ กับรถยนต์ไฟฟ้า และภาครัฐมีความต้องการส่งเสริมรถยนต์ประเภทนี้เช่นกัน เพราะหากการปล่อยให้รถยนต์เก่ามาขับเคลื่อนบนท้องถนน มากเท่าใดทำให้ปัญหามลพิษมากขึ้นเท่านั้น       

รัฐบาลมีนโยบายผลักดันให้เกิดการลงทุนการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าในประเทศ เพราะเห็นว่าเป็นพลังงานสะอาดที่ไม่ก่อมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม  ทั้งทั่วโลกต่างสนับสนุนแนวโน้มของการรักษ์โลกจึงต้องการผลักดันให้ใช้รถยนต์ไฟฟ้าร้อยละ30 ในปีพ.ศ. 2573 และตั้งเป้าไว้ว่าในปีพ.ศ.2579 ประเทศไทยจะต้องมีรถยนต์ไฟฟ้าให้ได้มากถึง 1.2 ล้านคัน

ช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2563  ศูนย์บริหารสถานการณ์เศรษฐกิจ จากผลกระทบของการระบาด ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ศบศ.) เห็นชอบในหลักการ ข้อเสนอโครงการบริหารเศรษฐกิจ ระยะปานกลาง และระยะยาวชุดที่ ที่เสนอโดย คณะอนุกรรมการ วิเคราะห์และเสนอแนะมาตรการบริหารเศรษฐกิจ และส่งเสริมการลงทุน ในระยะปานกลาง และระยะยาว โดยหนึ่งในมาตรการ ที่ภาครัฐ เตรียมดำเนินการคือโครงการรถแลกแจกแถม หรือรถเก่าแลกรถใหม่ จำนวน แสนคันเพื่อส่งเสริมมาตรการกระตุ้นการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า และบริหารจัดการซากรถยนต์

ภาครัฐได้หารือร่วมกับเอกชน โครงการนี้มีเงื่อนไข สำคัญ ข้อ  ได้แก่
(1) ค่ายรถยนต์เอกชนต้องสนับสนุนส่วนลดในการซื้อรถยนต์ใหม่ร้อยละ  และอุดหนุนค่ากำจัดซากร้อยละ ของราคาขายรถใหม่ (2) รถที่เข้าร่วมโครงการต้องเป็นรถยนต์ที่ใช้พลังงานไฟฟ้ารูปแบบต่างๆ เช่น ไฮบริด (HEV/Hybrid Electric Vehicle) ไฮบริดแบบเสียบปลั๊ก (PHEV/ Plug in Hybrid Electric Vehicle) รถยนต์ไฟฟ้าพลังงานแบตเตอรี่ (BEV/Battery Electric Vehicle) (3) หักลดหย่อนภาษีเงินได้ส่วนบุคคลร้อยละ ของราคาขายรถใหม่ สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท (4) รัฐต้องก่อสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนให้เกิดกิจการจัดการซากรถเก่า
(5) กระทรวงคมนาคมต้องเชื่อมโยงข้อมูลทะเบียนกับกรมขนส่งทางบก เพื่อยกเลิกทะเบียนรถเก่า (6) รถผ่านการใช้งานมาแล้ว 10-12 ปี จึงจะสามารถเข้าสู่เงื่อนไขรถแลกแจกแถมได้

แม้ภาครัฐจะมีมาตรหักลดหย่อนภาษีเงินได้ส่วนบุคคล แต่ภาษีสรรพสามิตสำหรับรถยนต์ยังคงมีอยู่ โดยอาจมีการปรับเปลี่ยนอัตรา คงต้องลุ้นกันต่อไปว่า จะมีการช่วยเหลือประชาชนประการใด  นอกจากเงื่อนไขข้างต้น อาจมีการพิจารณาว่า  รถที่จะเข้าโครงการควรต้องเป็นรถยนต์ที่ผลิตในประเทศ 

ภาครัฐต้องการส่งเสริมให้มีการใช้รถยนต์พลังงานไฟฟ้า ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องดี แต่หลายเรื่องที่ควรคิดเกี่ยวกับโครงการนี้ 

กรณีหักลดหย่อนภาษี มีข้อที่ควรพิจารณา คือ หากนำค่าใช้จ่ายจากโครงการรถแลกแจกแถมมาหักลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้สูงสุด  100,000 บาทตามแนวทางในการคำนวณภาษีแต่ละคน จะได้รับเงินคืนแตกต่างกันตามฐานรายได้สุทธิที่จะต้องเสียภาษี หากมีรายได้สุทธิสูงและอยู่ในฐานที่จะต้องเสียภาษีมาก  จะมีโอกาสได้รับเงินคืนเพิ่มสูง เช่น กรณีมีรายได้สูงและเสียภาษีในอัตราร้อยละ 35 หากใช้สิทธิลดหย่อนจากโครงการรถเก่าแลกรถใหม่ 100,000 บาท โดยไม่ใช้สิทธิหักลดหย่อนอื่นจะได้รับเงินคืน 35,000 บาท

แต่ในกรณีถ้ารายได้สุทธิน้อยและเสียภาษีอัตราร้อยละ 10 และไม่ได้ใช้สิทธิหักลดหย่อนอื่น จะได้รับเงินคืน 10,000 บาท  สำหรับคนที่ไม่เคยยื่นเสียภาษี  ทั้งรายได้ไม่ถึงเกณฑ์จะต้องเสียภาษี  จะไม่ได้รับประโยชน์จากโครงการลดหย่อนภาษีรถแลกแจกแถม

กระทรวงอุตสาหกรรมควรเร่งดำเนินการจัดตั้งคณะทำงานศึกษาแนวทางจัดการซากรถยนต์ เพื่อศึกษาให้ข้อคิดเห็นและเสนอแนวทางมาตรการจัดการซากรถในประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม รวมถึงศึกษาแนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมต่อเนื่องหรืออุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำมาเป็นวัตถุดิบใช้ใหม่ตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน รวมถึงการกำหนดหลักเกณฑ์การตั้งโรงงานรีไซเคิลยานยนต์ และส่งเสริมการลงทุนกิจการโรงงานรีไซเคิลซากรถและแบตเตอรี่ เพื่อไม่ให้เป็นขยะมลพิษ

กระทรวงคมนาคมต้องประสานกับกรมการขนส่งทางบก เพื่อเชื่อมข้อมูลทางทะเบียน ถ้ารถเก่าถูกทำลาย เป็นซาก ทะเบียนต้องถูกทำลายอย่างถาวร เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนมิฉะนั้นจะเป็นช่องทางของมิจฉาชีพที่จะสวมหรือเอาทะเบียนดังกล่าวกระทำผิดกฎหมาย

เมื่อมีรถไฟฟ้า รัฐบาลต้องสนับสนุนให้มีสาธารณูปโภคพื้นฐาน  เพื่ออำนวยความสะดวกในการใช้รถไฮบริดแบบเสียบปลั๊ก รถยนต์ไฟฟ้าพลังงานแบตเตอรี่  เช่น  สถานีอัดประจุไฟฟ้า (Charging Station) สนับสนุนการลงทุนหัวจ่ายแบบ Quick Charge และหัวจ่าย บบ Normal Chargeเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนที่สนใจ พูดง่ายๆ คือ ต้องเตรียมระบบทุกอย่างให้พร้อม เพื่อที่จะให้รถยนต์ไฟฟ้าวิ่งได้สมบูรณ์

      รัฐบาลควรคำนึงด้วยว่า รถเก่าควรเป็นรถที่ครอบครองคนเดียวแต่แรก เพื่อป้องกันการกันสวมสิทธิ

ประชาชนผู้ให้ความสนใจเข้าร่วมโครงการ ควรต้องมีความพร้อมจริงๆทั้งทางด้านการเงิน เนื่องจากราคารถยนต์ไฟฟ้าจะมีราคาสูงกว่ารถยนต์ปกติ และต้องมีความรู้เกี่ยวกับการดูแลรักษารถยนต์ไฟฟ้าอย่างดีพอ ไม่ใช่แค่อยากทันกระแสโลก   ที่ผ่านมาโครงรถยนต์คันแรก ที่มีการคืนภาษีให้กับผู้ที่ซื้อรถยนต์คันแรก แต่ท้ายสุดผู้ที่ไม่มีความพร้อมต้องถูกยึดรถ

แต่ตอนนี้โครงการรถ...แลกแจกแถมต้องรอไปก่อน เพราะรัฐบาลเปิดตัวโครงการนี้ในช่วงเวลาที่จะมีงานแสดงรถยนต์ มอเตอร์เอ็กซ์โป ซึ่งอาจส่งผลกระทบให้คนชะลอซื้อรถยนต์ในงานดังกล่าว ทั้งที่บรรดาค่ายรถยนต์คาดว่าจะเป็นช่วงเวลาทองที่จะขายรถยนต์ได้

โครงการรถ...แลกแจกแถม ยังไม่นิ่ง และต้องใช้เวลาอีกนาน จึงจะมีความชัดเจน หรือว่าเป็นเพียงโครงการสร้างกระแสให้ประชาชนเท่านั้น

จำนวนการอ่าน 38 ครั้ง