สำนักกฎหมาย

มารุต บุนนาค

อินเตอร์เนชั่นแนล ลอว์ ออฟฟิศ

ไอ้ไข่...กับ...ลิขสิทธิ์

ลงพิมพ์ในแนวหน้า : 25 กันยายน 2563

ดร. รุจิระ บุนนาค

25 กันยายน 2563


Facebook Rujira Bunnag

Twitter @RujiraBunnag

วัดเจดีย์ หรือวัดไอ้ไข่ หรือวัดเจดีย์ไอ้ไข่ ตั้งอยู่ที่ ต. ฉลอง อ.สิชล จ.นครศรีธรรมราช เดิมเป็นวัดร้างเชื่อกันว่า สร้างมานานนับ 1,000 ปี มีเพียงเจดีย์โบราณเก่า เมื่อประมาณ ปี พ.ศ.2500 มีการบูรณะวัดเจดีย์ขึ้นมาใหม่ พระเข้ามาจำวัดชาวบ้านใกล้เคียงจึงมาปฏิบัติศาสนกิจวัดเจดีย์ยังเป็นที่ประดิษฐานของ “พ่อท่าน” พระพุทธรูปเก่าแก่ที่อยู่มาตั้งแต่ยังเป็นวัดร้าง

จากเรื่องราวเสียงที่ร่ำลือถึงความศักดิ์สิทธิ์ ขออะไรได้สมหวังจากรูปไม้แกะสลักของเด็กชายอายุประมาณ -10 ขวบ ที่ตั้งอยู่ในศาลาในวัดเจดีย์ ที่เชื่อกันว่าเป็นวิญญาณศักดิ์สิทธิ์สิงสถิตอยู่ จนกลายเป็นที่เคารพสักการะของชาวบ้านละแวกใกล้วัดไปจนถึงแทบทุกจังหวัดในภาคใต้ ที่เชื่อกันว่า “ขอได้ไหว้รับ” ทั้งโชคลาภและค้าขาย

ทั้งมีการเล่าสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคนว่า สถานที่ตั้งวัดเจดีย์นั้นเมื่อก่อนได้มี หลวงปู่ทวดเกจิอาจารย์ดังสายปักษ์ใต้ได้มาปักกลด เดินธุดงค์อยู่บริเวณนั้น ส่วนไอ้ไข่นั้นเป็นวิญญาณเด็กอายุประมาณ – 10 ขวบเป็นลูกศิษย์ซึ่งติดตามหลวงปู่ทวด

ทุกวันนี้ผู้คนทั่วทุกสารทิศพากันไปกราบไหว้ไอ้ไข่ บริษัทท่องเที่ยวหลายแห่งจัดทัวร์ไปเที่ยวนครศรีธรรมราช โปรแกรมที่ขาดไม่ได้ คือ กราบไหว้ไอ้ไข่ที่วัดเจดีย์ เพื่อขอพรตามใจปรารถนา  คนที่มากราบไหว้บางส่วนอาจเป็นหน้าเดิมๆ เพราะได้สิ่งที่สมหวัง จึงมาเเก้บน แรงศรัทธาไอ้ไข่ทำให้เที่ยวบินเพิ่มขึ้นแบบเท่าตัวจากวันละ 14 เที่ยวบิน เป็นกว่า 30 เที่ยว มีสายการบินเปิดตัวเพิ่มขึ้นโรงแรมในจังหวัดมีอัตราเข้าพักร่วมร้อยละ 90 อำเภอใกล้เคียงได้รับอานิสงส์อย่างทั่วหน้าในช่วงวันหยุด 4-7 กันยายน พ.ศ. 2563  มีเงินสะพัดในจังหวัดนครศรีธรรมราช 800 กว่าล้านบาท  ในอดีตที่เป็นวัดร้างมีเนื้อที่เพียง ไร่เศษ ทอดกฐินได้ปีละ 2-3 พันบาท ปัจจุบันมีเนื้อที่เกือบ 200 ไร่ ทอดกฐินได้ปีละ 20 กว่าล้านบาท เพราะช่วง 4-5 ปีที่ผ่านมาคนเริ่มเข้ามาขอพรไอ้ไข่กันมากขึ้น บางคนสมหวังดังใจหมายบริจาคเงินถึง หลัก  วันหยุดนักขัตฤกษ์จะมีคนเข้ามาวันละไม่ต่ำกว่าหมื่นคน

วัตถุมงคล “ไอ้ไข่วัดเจดีย์”  แต่ละรุ่นได้รับแรงศรัทธาจากผู้คนจำนวนมาก นำไปบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคล ล่าสุดรุ่น “ยอดทรัพย์ 64 ” ซึ่งจัดสร้างโดยวัดเจดีย์เอง มีเหรียญวัตถุมงคลไอ้ไข่วัดเจดีย์ แบบและขนาดต่างๆวัตถุประสงค์เพื่อหารายได้สมทบทุนสร้างศาลาประดิษฐานพ่อท่านเจ้าวัดอุโบสถเสนาสนะ และพัฒนาวัดเจดีย์ต่อไปอีก ทั้งเชิดชูไอ้ไข่เปิดจองตั้งแต่วันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2563 รับเหรียญจริงเดือนมกราคม พ.ศ.2564 ปรากฏว่ากระแสจองเหรียญไอ้ไข่วัดเจดีย์รุ่นนี้ได้รับความสนใจจากผู้คนทั่วสารทิศ

แรงศรัทธากับชื่อเสียงไอ้ไข่ที่โด่งดังไปทั่วภูมิภาค ทำให้คนจำนวนไม่น้อยต่างต้องการวัตถุมงคลไอ้ไข่ มาบูชาเพื่อความเป็นสิริมงคลจึงไม่น่าแปลกใจที่มีวัตถุมงคลไอ้ไข่ที่ไม่ได้ออกมาจากวัดเจดีย์ ให้บูชาตามร้านพระเครื่องและตามร้านค้าออนไลน์ สนนราคาที่ให้เช่าค่อนข้างจะสูง ไม่นับไอ้ไข่ปลอมที่ตอนนี้มีกลาดเกลื่อน 

ปัจจุบันมีการใช้ชื่อไอ้ไข่ไปเปิดเป็นวัดไอ้ไข่สาขาต่างๆและจัดทำวัตถุมงคลให้เช่าบูชา เพราะวินาทีนี้สามารถหารายได้จากที่คนศรัทธาไอ้ไข่ ทำให้มีข้อถกเถียงและเรียกร้องสิทธิ์ในผลงานลิขสิทธิ์ “ไอ้ไข่”

ตามหลักกฎหมายลิขสิทธิ์จะให้สิทธิแต่เพียงผู้เดียวแก่เจ้าของลิขสิทธิ์ในการทำซ้ำดัดแปลง เผยแพร่ต่อสาธารณชน ให้เช่า โอน หรืออนุญาตให้ผู้อื่นใช้งานอันมีลิขสิทธิ์การกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่งานอันมีลิขสิทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาตจึงเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์
ประเภทของงานที่มีลิขสิทธิ์ ได้แก่ งานวรรณกรรม งานนาฏกรรม งานศิลปกรรม งานดนตรีกรรม งานสิ่งบันทึกเสียง งานโสตทัศนวัสดุ งานภาพยนตร์ งานแพร่เสียงแพร่ภาพ และงานอื่นใดในแผนกวรรณคดีงานทั่วๆ ไป ลิขสิทธิ์จะมีตลอดอายุผู้สร้างสรรค์ และจะมีต่อไปอีก 50 ปี นับแต่ผู้สร้างสรรค์ถึงแก่ความตาย กรณีเป็นนิติบุคคล ลิขสิทธิ์จะมีอยู่ 50 ปี นับแต่ได้สร้างสรรค์งานนั้นขึ้น

ผลงานลิขสิทธิ์จะได้รับความคุ้มครองทันที เมื่อสร้างสรรค์ผลงานแล้วเสร็จ
โดยไม่ต้องจดทะเบียน หรือแจ้งข้อมูล   การ รับจดทะเบียน หรือรับแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญาไม่ได้เป็นการรับรองว่า ผู้แจ้งข้อมูลเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ จึงเรียกว่า เป็นการจดแจ้ง ไม่ใช่การจดทะเบียนเพื่อให้เกิดสิทธิ์ เป็นเพียงการรวบรวมข้อมูลลิขสิทธิ์ไว้เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนในการตรวจสอบและใช้ประโยชน์ เมื่อต้องการขออนุญาตใช้งานอันมีลิขสิทธิ์  ซึ่งต่างจากเครื่องหมายการค้าและสิทธิบัตรที่ต้องมีการจดทะเบียน จึงจะได้รับสิทธิ์
จากฐานข้อมูลลิขสิทธิ์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่าวัดเจดีย์แจ้งผลงานเกี่ยวกับไอ้ไข่แล้วทั้งสิ้น 11 ผลงาน โดยแจ้งเมื่อเดือนกรกฎาคม  พ.ศ. 2551 จำนวน 10 ผลงาน ได้แก่ ผ้ายันต์ ผลงาน แจ้งเป็นศิลปกรรมประเภทงานจิตรกรรม รูปหล่อ ผลงาน และเหรียญ ผลงาน แจ้งเป็นศิลปกรรมประเภทงานประติมากรรม และล่าสุดแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์ในปี พ.ศ.2563 เพิ่มอีก ผลงาน ในประเภทงานวรรณกรรมหนังสือ “ไอ้ไข่เด็กวัดเจดีย์” กรณีไอ้ไข่ ที่แจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์โดยวัดเจดีย์ในฐานะเป็นนิติบุคคล

สำหรับคำว่า ไอ้ไข่ จัดว่าเป็นคำสามัญ ไม่มีใครที่จะถือสิทธิแต่เพียงผู้เดียวที่จะใช้คำนี้ หากมีการสร้างวัตถุมงคลและใช้คำว่าไอ้ไข่เหมือนกัน แต่รูปแบบและลักษณะของไอ้ไข่ต่างกันอย่างสิ้นเชิง จะถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ไม่ได้ ความเป็นเจ้าของสิทธิ์ของทางวัดเจดีย์ที่เกี่ยวข้องกับไอ้ไข้นั้น  ได้รับความคุ้มครองสิทธิ์ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2551 ตลอด 50 ปี ไม่ว่าจะมีวัดไหนที่เกี่ยวข้องหรือไม่เกี่ยวข้องนำผลงานของวัดเจดีย์ไปกระทำการใด ๆ ก่อนได้รับอนุญาตไม่สามารถทำได้  

การละเมิดลิขสิทธิ์มีโทษทางอาญาทั้งจำคุกและโทษปรับแล้วแต่กรณี และเจ้าของลิขสิทธิ์ยังมีสิทธิเรียกร้องค่าเสียหายในทางแพ่งด้วย 

วัดบางแห่งได้เอาความศรัทธา ความเชื่อมากำหนดเป็นกฎเกณฑ์ในการประกอบพิธีความเชื่อ การสะเดาะเคราะห์ต่างๆ เช่น กรณีปีชงที่ต้องใช้เครื่องสักการะของวัดเท่านั้นในการประกอบพิธี หากเป็นการซื้อนอกวัด ทางวัดจะไม่ประกอบพิธีให้ 

ไม่ว่า ไอ้ไข่ จะมีในวัดเป็นจำนวนหลายวัด และมีรูปปั้นตลอดจนเหรียญออกมาหลายรุ่น ที่ล้วนอ้างว่า เป็นของแท้ก็ตาม

ยังไม่สำคัญเท่า จิตวิญญาณของ ไอ้ไข่ และแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา ว่าเป็นเช่นไร

จำนวนการอ่าน 40 ครั้ง