สำนักกฎหมาย

มารุต บุนนาค

อินเตอร์เนชั่นแนล ลอว์ ออฟฟิศ

เก้าอี้ 4 รมต.(โยก)

ลงพิมพ์ในแนวหน้า : 18 มกราคม 2562

ดร. รุจิระ บุนนาค

18 มกราคม 2562


Facebook Rujira Bunnag

Twitter @RujiraBunnag

ย้อนไปเมื่อเดือน ม.ค.และ ก.พ. พ.ศ. 2561 นายเรืองไกร ลีกิจวัฒนะ ฉายา จอมตรวจสอบ ได้ร้องขอให้ตรวจสอบรัฐมนตรี ท่าน คือ ม.ล.ปนัดดา ดิศกุล อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายไพรินทร์ ชูโชติถาวร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม นายสุวิทย์  เมษินทรีย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี น.พ. ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กรณีถือหุ้นสัมปทานรัฐ หรือบริษัทที่เป็นคู่สัญญาสัมปทานกับรัฐเข้าข่ายกระทำการขัดกันแห่งผลประโยชน์ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560  มาตรา 186 ประกอบมาตรา 184 วรรคหนึ่ง (2) มาตรา 170 วรรคหนึ่ง (5 ซึ่งต้องห้ามดำรงตำแหน่งตามรัฐธรรมนูญหรือไม่
 
             จนเมื่อที่ ม.ค. พ.ศ. 2562  คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้ประชุมลับพิจารณารายงานผลการตรวจสอบของคณะกรรมการไต่สวน และที่ประชุมมีมติเห็นว่า การถือครองหุ้นของ รัฐมนตรีเข้าข่ายทำให้ขาดคุณสมบัติการดำรงตำแหน่ง เห็นควรส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า ความเป็นรัฐมนตรีสิ้นสุดลงหรือไม่

การถือครองหุ้นสัมปทานรัฐ หรือบริษัทที่เป็นคู่สัญญาสัมปทานกับรัฐของรัฐมนตรีไม่เพียงแต่ใช้บังคับเฉพาะรัฐมนตรี แต่กฎหมายให้ใช้บังคับแก่คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะอีกด้วย
 
กรณีของ ม.ล. ปนัดดา  ดิศกุล ถูกร้องเรียนว่า ถือหุ้นของบริษัทท่าอากาศยานไทย (ทอท.) กว่า 6,000 หุ้น นายไพรินทร์ ชูโชติถาวร และคู่สมรส ถือหุ้นบริษัทที่เป็นคู่สัญญาสัมปทานกับรัฐจำนวนมาก เช่น บมจ. โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ 50,000 หุ้น บมจ.ไออาร์พีซีกว่า 400,000 หุ้น บมจ ปตท. 5,000 หุ้น บมจ.ไทยออย 40,000 หุ้น นายสุวิทย์  เมษินทรีย์ ถือหุ้นใน บมจ.โกลบอล เพาเวอร์ ซินเนอร์ยี่ จำกัด  90,000 หุ้น นายแพทย์ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ ถือหุ้นสัมปทานของบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) จำนวน 5,000 หุ้น

 กรณีของรัฐมนตรี ท่านนี้ คล้ายกับกรณีนายดอน ปรมัตถ์วินัย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศที่ภรรยานายดอน ถือหุ้นเกินร้อยละ เป็นหุ้นของบริษัทเอกชนในตลาดหลักทรัพย์ แต่รัฐมนตรี ท่านนี้ ได้ถือหุ้นในบริษัทสัมปทานรัฐ กรณีของนายดอน ได้ส่งไปให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเช่นกัน โดยที่นายดอน ไม่ได้ลาออกจากตำแหน่งแต่อย่างใด
 
เมื่อ กกต. ส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า รัฐมนตรี ท่านนี้จะพ้นตำแหน่งหรือไม่ ทั้ง ท่าน ยังปฏิบัติหน้าที่ต่อไป ซึ่งสามารถกระทำได้ตามกฎหมาย จนกว่าศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัย เช่นเดียวกับนายดอน ที่ไม่ได้มีการลาออกจากตำแหน่งแต่อย่างใด 

กรณีดังกล่าวต่างจากกรณีสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ(สำนักงาน ป.ป.ช.) ไต่สวนข้อเท็จจริง เมื่อมีผู้กล่าวหาร้องเรียนให้ดำเนินคดีอาญากับผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา หรือข้าราชการการเมืองอื่นร่ำรวยผิดปกติ กระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการตามประมวลกฎหมายอาญา หรือกระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ หรือทุจริตต่อหน้าที่ตามกฎหมายอื่น หากป.ป.ช. ชี้มูลว่า มีความผิดผู้ถูกกล่าวหาต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ทันที
 
มาตรการด้านการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน ถือเป็นแนวทางในการควบคุมปัญหาคอร์รัปชั่น  เพราะการยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน จะนำไปสู่กลไกการตรวจสอบทรัพย์สิน โดยผู้ที่มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน คือ เจ้าหน้าที่ของรัฐทั้งที่เป็นข้าราชการการเมือง ข้าราชการการเมืองท้องถิ่น และข้าราชการประจำระดับสูง  
 
 ตามรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 187 มีหลักสำคัญ คือ รัฐมนตรีต้องไม่เป็นหุ้นส่วน หรือผู้ถือหุ้นในห้างหุ้นส่วน หรือบริษัท หรือไม่คงไว้ซึ่งความเป็นหุ้นส่วน หรือผู้ถือหุ้นในห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทต่อไปตามจํานวนที่กฎหมายบัญญัติ กรณีที่รัฐมนตรีผู้ใดประสงค์จะได้รับประโยชน์ต่อไป ต้องแจ้งประธาน ป.ป.ช.ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแต่งตั้ง และให้โอนหุ้นในห้างหุ้นส่วน หรือบริษัทดังกล่าวให้แก่นิติบุคคล ซึ่งจัดการทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ของผู้อื่น ซึ่งให้ใช้บังคับแก่คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะด้วย ซึ่งหากรัฐมนตรีไม่ปฏิบัติตาม อาจเป็นเหตุให้ต้องพ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 170

 ตาม พ.ร.บ. การจัดการหุ้นส่วน และหุ้นของรัฐมนตรี พ.ศ. 2543 กำหนดให้รัฐมนตรีต้องไม่เป็นผู้ถือหุ้น หรือเป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วน หรือบริษัท เว้นแต่เป็นหุ้นส่วนจำพวกจำกัดความรับผิดในห้างหุ้นส่วนจำกัด โดยถือหุ้นได้ไม่เกินร้อยละ ของทุนทั้งหมดของห้างหุ้นส่วนจำกัดนั้น หรือในกรณีเป็นบริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด จะถือหุ้นได้ไม่เกินร้อยละ ของจำนวนหุ้นทั้งหมดที่จำหน่ายได้ หากประสงค์จะได้รับประโยชน์เกินกว่าที่กำหนด รัฐมนตรีต้องแจ้งเป็นหนังสือให้ประธาน ปปช. ทราบภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรี และในกรณีที่มีการโอนหุ้นต้องโอนภายใน 90 วัน ทั้งรัฐมนตรียังมีหน้าที่ต้องแจ้งเป็นหนังสือให้ประธาน ปปช. ทราบภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้โอนหุ้นด้วย
 
สำหรับนิติบุคคลที่รัฐมนตรีจะโอนหุ้นส่วน หรือหุ้นให้นั้น ต้องเป็นนิติบุคคลที่มีอำนาจจัดการกองทุนส่วนบุคคลตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือนิติบุคคลซึ่งจัดการทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ของผู้อื่นตามกฎหมายโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ป.ป.ช.

กรณีนายดอน ปรมัตถ์วินัยนั้น คู่สมรสได้โอนหุ้นโดยชอบด้วยกฎหมาย ทำให้เหลือหุ้นที่ถือครองไม่เกินร้อยละ ศาลรัฐธรรมนูญได้ลงมติเสียงข้างมากว่า นายดอน ปรมัตถ์วินัย ไม่สิ้นสุดความเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
 
คงต้องติดตามต่อไปว่า ศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัยเช่นไร และจะทันการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นหรือไม่


จำนวนการอ่าน 40 ครั้ง